نمونه اساسنامه شرکت سهامی خاص، سند قرارداد و امضای مدارک شرکت

نمونه اساسنامه شرکت سهامی خاص | متن کامل مواد

امتیاز 5 از 5
فهرست مطالب

نمونه اساسنامه شرکت سهامی خاص را می توان از قالب های آماده ثبت شرکت ها تهیه کرد، اما اگر ندانید هر فصل از این سند چه چیزی را تعیین می کند، احتمال خطا و رد پرونده بالا می رود. اساسنامه سند اصلی هر شرکت است؛ روابط سهامداران، نحوه اداره شرکت، حد نصاب مجامع، اختیارات هیئت مدیره و قواعد تقسیم سود همگی در آن نوشته می شود. بر اساس ماده ۲۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (مصوب ۱۳۴۷)، برای تأسیس و ثبت شرکت سهامی خاص تسلیم اظهارنامه به ضمیمه اساسنامه ای که به امضای کلیه سهامداران رسیده باشد کافی است؛ یعنی این سند از همان روز اول باید دقیق، کامل و منطبق با قانون تنظیم شود. در این مقاله فصول اصلی نمونه اساسنامه شرکت سهامی خاص را با مبنای قانونی هر بخش مرور می کنیم و نکته های مهمی را که هنگام تکمیل قالب آماده باید بررسی کنید فهرست می کنیم.

اساسنامه شرکت سهامی خاص چیست و چه چیزهایی باید در آن باشد؟

ماده ۸ لایحه اصلاح قانون تجارت، فهرست کامل محتوای الزامی اساسنامه شرکت های سهامی را در ۲۱ بند مشخص کرده است؛ از نام شرکت و موضوع فعالیت تا نحوه تغییر اساسنامه. قانونگذار موضوع شرکت را به طور صریح و منجز خواسته است و هر بند این ماده در فصلی از اساسنامه نمونه بازتاب پیدا می کند. مجموعه این الزام ها را می توان در هشت گروه اصلی خلاصه کرد:

  • اطلاعات پایه: نام شرکت، موضوع فعالیت صریح و منجز، مدت شرکت و مرکز اصلی و شعب (بندهای ۱ تا ۴ ماده ۸).
  • سرمایه و سهام: مبلغ سرمایه و تفکیک نقدی و غیرنقدی آن، تعداد و مبلغ اسمی سهام بانام و بی نام و در صورت وجود سهام ممتاز (بندهای ۵ و ۶ ماده ۸).
  • پرداخت سهم: مبلغ پرداخت شده هر سهم و نحوه مطالبه باقی مانده با مهلتی که نباید از پنج سال بگذرد (بند ۷ ماده ۸).
  • نقل و انتقال: نحوه انتقال سهام بانام و طریقه تبدیل آن به سهام بی نام و برعکس (بندهای ۸ و ۹ ماده ۸).
  • تغییرات سرمایه: شرایط و ترتیب افزایش و کاهش سرمایه و در صورت پیش بینی، انتشار اوراق قرضه (بندهای ۱۰ و ۱۱ ماده ۸).
  • مجامع عمومی: مواقع و ترتیب دعوت، حد نصاب تشکیل و اکثریت لازم برای اعتبار تصمیمات (بندهای ۱۲ تا ۱۴ ماده ۸).
  • مدیران و بازرس: تعداد، طرز انتخاب و مدت مأموریت مدیران، وظایف و سهام تضمینی آنها و نحوه انتخاب بازرس (بندهای ۱۵ تا ۱۸ ماده ۸).
  • حساب ها و پایانی: آغاز و پایان سال مالی و موعد تنظیم ترازنامه، نحوه انحلال اختیاری و تصفیه و نحوه تغییر اساسنامه (بندهای ۱۹ تا ۲۱ ماده ۸).

نمونه فصول اساسنامه شرکت سهامی خاص با مبنای قانونی

قالب های رایج ثبت شرکت ها اساسنامه را در فصل های جداگانه تنظیم می کنند. جدول زیر نمونه این فصول و مبنای هر یک را در لایحه اصلاح قانون تجارت نشان می دهد:

فصل اساسنامه محتوای اصلی مبنای قانونی
فصل اول: کلیات نام و نوع شرکت، موضوع فعالیت، مدت، مرکز اصلی و شعب تبصره ماده ۴ و بندهای ۱ تا ۴ ماده ۸
فصل دوم: سرمایه و سهام مبلغ سرمایه، تعداد و نوع سهام، مطالبه باقی مانده سهم، انتقال سهام ماده ۵ و بندهای ۵ تا ۹ ماده ۸
فصل سوم: تغییرات سرمایه افزایش و کاهش سرمایه و اوراق قرضه ماده ۱۵۷، ماده ۱۶۱، ماده ۱۸۹ و بند ۱۱ ماده ۸
فصل چهارم: مجامع عمومی انواع مجمع، دعوت، حد نصاب و اکثریت تصمیمات ماده ۷۳، ماده ۸۴ تا ۸۸ و ماده ۹۸
فصل پنجم: هیئت مدیره و مدیرعامل تعداد، انتخاب، مدت مأموریت، وظایف و سهام تضمینی ماده ۱۰۷، ماده ۱۰۹، ماده ۱۱۴ و ماده ۱۲۴
فصل ششم: بازرسان بازرس اصلی و علی البدل، وظایف و گزارش بازرسی ماده ۱۴۴، ماده ۱۴۶ و ماده ۱۵۰
فصل هفتم: سال مالی و حساب ها آغاز و پایان سال مالی، ترازنامه، اندوخته و تقسیم سود ماده ۱۳۲، ماده ۱۴۰، ماده ۲۳۲ و ماده ۲۴۰
فصل هشتم: انحلال و تصفیه موارد انحلال، نحوه تصفیه و تغییر اساسنامه ماده ۱۹۹، ماده ۲۰۴ و بندهای ۲۰ و ۲۱ ماده ۸

نکات قانونی مهم پیش از امضای اساسنامه

نام شرکت و قید عبارت سهامی خاص

طبق تبصره ماده ۴ لایحه اصلاح قانون تجارت، عبارت «شرکت سهامی خاص» باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن، بدون فاصله با نام، در کلیه اوراق، اطلاعیه ها و آگهی های شرکت به طور روشن و خوانا قید شود. این ظاهرا نکته کوچکی است، اما در مکاتبات و آگهی های رسمی رعایت آن الزامی است.

سرمایه و نحوه پرداخت سهم ها

  • ماده ۵ لایحه، حداقل سرمایه شرکت های سهامی خاص را یک میلیون ریال تعیین کرده است؛ این رقم مصوب ۱۳۴۷ است و اگر سرمایه شرکت بعد از تأسیس از این حد کمتر شود، باید ظرف یک سال افزایش سرمایه انجام شود یا شرکت نوع خود را تغییر دهد وگرنه هر ذی نفع می تواند انحلال آن را از دادگاه بخواهد.
  • در موقع ثبت، طبق بند ۲ ماده ۲۰ حداقل سی و پنج درصد قسمت نقدی سرمایه باید تأدیه شده و گواهی بانکی آن ارائه شود؛ آورده غیرنقد هم باید تماماً تحویل شده و تقویم آن در اظهارنامه منعکس باشد.
  • مهلت مطالبه باقی مانده مبلغ اسمی سهم ها در اساسنامه تعیین می شود و نباید از پنج سال بگذرد (بند ۷ ماده ۸).
  • تبصره ۱ ماده ۲۴ هر دو نوع سهام بانام و بی نام را مجاز می داند و انتخاب نوع آن به اساسنامه واگذار شده است؛ در عمل در شرکت های سهامی خاص سهام بانام رایج تر است. جزئیات بیشتر را در مقاله تفاوت سهام بانام و بی نام بخوانید.

مجامع عمومی و حد نصاب ها

ماده ۷۳ سه نوع مجمع را پیش بینی کرده است: مجمع عمومی مؤسس، عادی و فوق العاده. تغییر در مواد اساسنامه، تغییر سرمایه و انحلال قبل از موعد منحصراً در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده است (ماده ۸۳)؛ حد نصاب آن حضور دارندگان بیش از نصف سهام دارای حق رأی است و در دعوت دوم حضور دارندگان بیش از یک سوم کافی است؛ تصمیمات همواره با اکثریت دو سوم آراء حاضرین معتبر است (ماده ۸۴ و ۸۵). در مجمع عادی حضور بیش از نصف سهام دارای حق رأی لازم است و در دعوت دوم با حضور هر عده از سهامداران جلسه رسمیت می یابد؛ تصمیمات با اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضرین معتبر است (ماده ۸۷ و ۸۸). فاصله نشر دعوتنامه تا جلسه هم باید حداقل ده و حداکثر چهل روز باشد (ماده ۹۸). نکته ویژه سهامی خاص این است که تشکیل مجمع عمومی مؤسس در آن الزامی نیست (ماده ۸۲)، اما آورده غیرنقد باید به نظر کارشناس رسمی تقویم شود.

هیئت مدیره و مدیرعامل

اداره شرکت سهامی با هیئت مدیره ای است که از بین صاحبان سهام انتخاب می شود (ماده ۱۰۷)؛ این ماده حداقل تعداد اعضا را فقط برای شرکت های سهامی عام پنج نفر تعیین کرده و برای سهامی خاص عدد مشخصی ندارد، به همین دلیل نمونه های متداول اساسنامه حداقل سه نفر را می گیرند تا با حداقل تعداد شرکای ماده ۳ سازگار باشد. مدت مأموریت مدیران در اساسنامه معین می شود ولی از دو سال تجاوز نمی کند و انتخاب مجدد بلامانع است (ماده ۱۰۹). اساسنامه باید تعداد سهام تضمینی مدیران را هم معین کند که تا دریافت مفاصا حساب در صندوق شرکت به عنوان وثیقه باقی می ماند (ماده ۱۱۴). انتخاب مدیرعامل نیز تکلیف هیئت مدیره است و حدود اختیارات و مدت تصدی او باید تعیین شود (ماده ۱۲۴).

بازرس شرکت

مجمع عمومی عادی هر سال یک یا چند بازرس و بازرس علی البدل انتخاب می کند (ماده ۱۴۴ و ۱۴۶). گزارش بازرس باید حداقل ده روز قبل از تشکیل مجمع عادی در مرکز شرکت آماده باشد (ماده ۱۵۰) و بدون قرائت گزارش بازرس، تصمیم مجمع درباره ترازنامه و حساب سود و زیان معتبر نیست (تبصره ماده ۸۹). برای شرکت سهامی خاص الزام عضویت بازرس در جامعه حسابداران رسمی و مورد تأیید وزارت اقتصاد وجود ندارد؛ این الزام طبق ماده ۲۴۲ مخصوص شرکت های سهامی عام است.

سال مالی و تقسیم سود

  • آغاز و پایان سال مالی و موعد تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان باید در اساسنامه معین شود (بند ۱۹ ماده ۸).
  • صورت های مالی باید حداقل بیست روز قبل از مجمع عمومی عادی سالانه در اختیار بازرسان گذاشته شود (ماده ۲۳۲).
  • مهلت دعوت مجمع سالیانه در اساسنامه تعیین می شود (ماده ۱۳۸) و ماده ۲۵۴ دعوت نشدن مجمع حداکثر تا شش ماه پس از پایان سال مالی را برای رئیس و اعضای هیئت مدیره مستوجب مجازات دانسته است.
  • هر سال باید یک بیستم سود خالص به عنوان اندوخته قانونی کنار گذاشته شود و با رسیدن اندوخته به یک دهم سرمایه، موضوع کردن آن اختیاری می شود (ماده ۱۴۰).
  • در صورت وجود منافع، تقسیم ده درصد از سود ویژه سالانه بین سهامداران الزامی است (ماده ۹۰) و پرداخت سود باید حداکثر ظرف هشت ماه پس از تصمیم مجمع انجام شود (ماده ۲۴۰).

اشتباه های رایج هنگام استفاده از نمونه اساسنامه

  • کپی قالب بدون تطبیق: موضوع فعالیت باید صریح و منجز باشد و با رشته واقعی فعالیت شما هماهنگ بماند؛ درج موضوع های کلی و آرزویی بند ۲ ماده ۸ را نقض می کند.
  • بی توجهی به صلاحیت مجمع فوق العاده: هرگونه تغییر در مواد اساسنامه یا سرمایه فقط با مجمع عمومی فوق العاده ممکن است (ماده ۸۳)؛ تصمیم گیری در مجمع عادی درباره این موارد باطل است.
  • به روز نکردن متن پس از تغییرات: پس از هر افزایش سرمایه، هیئت مدیره باید ظرف یک ماه ضمن اصلاح اساسنامه در قسمت سرمایه ثبت شده، مراتب را به مرجع ثبت اعلام کند (ماده ۱۶۳)؛ راهنمای کامل این موضوع در مقاله افزایش سرمایه شرکت سهامی آمده است.
  • درج قواعد نادرست برای انتقال سهام: در سهامی عام نقل و انتقال سهام نمی تواند مشروط به موافقت مدیران یا مجامع شود (ماده ۴۱)، اما بر اساس مفهوم مخالف همین ماده و رأی وحدت رویه شماره ۸۵۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، در سهامی خاص شرط موافقت معتبر است؛ اشتباه گرفتن این دو رژیم یکی از خطاهای پرتکرار قالب های آماده است.

اگر در انتخاب بین شرکت سهامی خاص و مسئولیت محدود مردد هستید، مقایسه تفاوت شرکت سهامی خاص و مسئولیت محدود کمک می کند و اگر ساختار سهام عمومی را بررسی می کنید، مقاله شرکت سهامی عام ویژگی های این دو نوع را کنار هم می گذارد.

سوالات متداول

اساسنامه شرکت سهامی خاص باید به امضای چه کسانی برسد؟

طبق بند ۱ ماده ۲۰ لایحه اصلاح قانون تجارت، اساسنامه باید به امضای کلیه سهامداران رسیده باشد و همراه اظهارنامه، گواهی بانکی پرداخت حداقل سی و پنج درصد قسمت نقدی و صورتجلسه انتخاب اولین مدیران و بازرسان به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم شود.

حداقل سرمایه شرکت سهامی خاص چقدر است؟

بر اساس ماده ۵ لایحه، سرمایه سهامی خاص نباید در موقع تأسیس از یک میلیون ریال کمتر باشد. این رقم مصوب سال ۱۳۴۷ است و در عمل، سهامداران معمولا سرمایه را متناسب با نیاز مالی موضوع فعالیت تعیین می کنند.

آیا در شرکت سهامی خاص تشکیل مجمع عمومی مؤسس الزامی است؟

خیر؛ طبق ماده ۸۲ تشکیل مجمع عمومی مؤسس در شرکت های سهامی خاص الزامی نیست، اما جلب نظر کارشناس رسمی برای ارزیابی آورده های غیرنقد ضروری است و پذیرش آورده بیش از ارزیابی کارشناس مجاز نیست.

انتقال سهام در شرکت سهامی خاص چگونه انجام می شود؟

انتقال سهام بانام باید در دفتر ثبت سهام شرکت به ثبت برسد و توسط انتقال دهنده امضا شود (ماده ۴۰). بر اساس مفهوم مخالف ماده ۴۱ و رأی وحدت رویه شماره ۸۵۶ دیوان عالی کشور، در سهامی خاص انتقال معمولا مشروط به موافقت هیئت مدیره یا مجامع عمومی است مگر اینکه اساسنامه ترتیب دیگری تعیین کرده باشد.

آیا بازرس قانونی عضو جامعه حسابداران رسمی برای شرکت سهامی خاص لازم است؟

انتخاب بازرس برای شرکت سهامی خاص الزامی است (ماده ۱۴۴)، اما عضویت بازرس در جامعه حسابداران رسمی فقط برای شرکت های سهامی عام الزامی است (ماده ۲۴۲)؛ در سهامی خاص این موضوع بستگی به مقررات خاص حاکم بر شرکت دارد.

نکته: مطالب این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی تخصصی نیست؛ ممکن است قوانین تغییر کرده یا در متن اشتباهی باشد. برای اقدام های مهم با منابع رسمی استعلام یا با کارشناس مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *